"به همان اندازه ياد مي گيريد که از ياد گرفتن خود لذت برده باشيد."

--باب پايک، از کتاب تکنيک هاي آموزش خلاق

منظور باب پايک از گفته بالا، لذت يادگيري بوده است که از مشارکت و درگير شدن با مطلب به دست مي آيد. او همچنين به ما يادآور مي شود که افراد بزرگسال، بچه هايي هستند که فقط جثه بزرگي دارند. خيلي از ما دوست داريم بازي کنيم، کشف کنيم، رنگ آميزي کنيم و بازي و سرگرمي را با يادگيري ترکيب کنيم.

 علاوه بر اين، استرس و اضطراب بالا موانع موجود بر سر راه يادگيري هستند. بنابراين وقتي معلم بتواند از بازي، شوخي و تفريح براي کاهش اين استرس و اضطراب استفاده کند، آنوقت دانشجو با خيال راحت و آسوده و با فراغ بال به يادگيري مي پردازد.

معلمين مي توانند همچنين از طنز و شوخ طبعي براي کاهش مقاومت شاگردان استفاده کنند. براي مثال، خيي از معلم ها را ديده ام که به جاي واژه داوطلب از واژه قرباني استفاده کرده اند و طنز موجود در اين گفته باعث شده افراد بيشتري داوطلب شوند و درنتيجه شاگردان از يادگيري لذت ببرند.

خنده و شوخي تا حد زيادي بستگي به ارتباط شما با دانش آموزان دارد. گاهي اوقات رابطه شما بعنوان معلم با شاگردانتان بر مشارکت آنها در کلاس و يادگيريشان تاثير دارد. اگر شما را دوست داشته باشند، احتمال اينکه از شما چيزي بياموزند و در کلاس مشارکت داشته باشند خيلي بيشتر است. درعوض، شوخي و طنز مي تواند کوتاهترين فاصله بين دو فرد باشد.

وقتي گروهي روي يک مشکل کار مي کنند، گاهي اوقات بهترين کار اين است که وقفه اي در کارشان ايجاد کنند، روي يک معما کار کنند، کمي قدم بزنند، يا هر نوع تفريح ديگري را انجام دهند که به آن علاقه مندند. اين روش ذهن را آزادتر مي کند و باعث مي شود بهتر بتوانند روي مشکلشان کار کنند.

در زير نکات و توصيه هايي برايتان آورده ايم که به شما کمک مي کند تفريح و سرگرمي را هم وارد روند آموزش خود کنيد و نتيجه بهتري به دست آوريد:

1) آنها را هم وارد کار کنيد. مي دانيم که اگر دانشجوها در کلاس درس منفعل باشند، مطمئناً دچار پس رفت مي شوند. بنابراين بايد در چنين زمانهايي بلافاصله آنها را با يک سرگرمي مشغول کنيد. مثلاً من خودم در کلاسهاي مهارت هاي ميتينگ از شاگردان مي خواهم که خصوصيات بدترين ميتينگي که در آن شرکت داشته اند را برايم ليست کنند. اين کار هم نوعي سرگرمي است و هم به روند يادگيريشان کمک مي کند.

2) مشغول نگهشان داريد. وقتي انرژي در شاگردها جريان پيدا کرد، بايد اين جريان را حفظ کنيد. به طور کل، سخنراني هاي خود من در کلاس ندرتاً بيشتر از 10 دقيقه طول مي کشد و مدام فعاليت هايي مثل آنچه در مورد بالا ذکر شد را از آنها مي خواهم.

3) از داستان استفاده کنيد. داستانسرا (معلم) با اشارات، حرکات، تغيير لحن، و حالات صورت، پل ارتباط بين داستان و مخاطبين است. اين داستان ها مي تواند هم سرگرم کننده باشد و هم يک مفهوم را به آنها منتقل کند.

4)  از کليپ هاي ويدئويي استفاده کنيد. دانش آموزان در همه سنين ديدن فيلم را خيلي دوست دارند. براي مثال، در يکي از کلاسهاي آموزش مهارت هاي سخنراني، من يکي از فيلم هاي "فريس بولر" را براي شاگردانم پخش کردم که بحثي درمورد تاثير و عدم تاثير مهارت هاي سخنراني راه بيندازم.

5) از بازي استفاده کنيد. بازي مي تواند يک موضوع خيلي خشک را به يک بحث جالب و سرگرم کننده تبديل کند. مثلاً من در کلاس کنترل فرايند آمار، از دانشجوها خواستم که يک بازي طاس انجام دهند تا احتمال و نمودار ستوني را به آنها معرفي کنم.

6) جايزه بدهيد. انرژي که يک تکه شکلات يا حتي بازي پولي به شاگردها مي دهد غيرقابل باور است. در يکي از کلاس ها ما اين بازي پولي را پياده کرديم که براساس سطح موفقيت گروه ها انجام مي شد. اينکار علاوه بر تفريح، تمرکز شاگردها را هم بالاتر برد.

7) از وسيله هاي مختلف استفاده کنيد. به محض اينکه من با خودم يک وسيله سر کلاس مي آورم، توجه همه شاگردها به آن جلب مي شود. مثلاً براي نشان دادن "تعادل مفهوم" من يک کيسه حبوبات به سمت يکي از شاگردها پرت مي کنم. وقتي آن شاگرد آن را دوباره به سمت من پرت مي کند، به بچه ها توضيح مي دهم که اين نشاندهنده ارتباط آشکار است. خيلي از معلم ها را ديده ام که براي توضيح دادن يک مفهوم خاص در ارتباط يا يک نوع ارتباط خاص، از کلاه ها و لباس هاي مختلف استفاده مي کنند.

8) از رنگ، تصوير و موسيقي استفاده کنيد.استفاده از رنگ، تصوير و موسيقي لذت و تفريح را بيشتر کرده و به يادگيري هم سرعت مي دهد. جو استرلينگ در کلاس هاي خود از تکنيک هاي گرافيکي که در آن از تصوير و رنگ و کلمات استفاده شده است، بهره مي گيرد. او در اين باره مي گويد، "ساليان سال تجربه به من ياد داده که اين تکنيک هاي گرافيکي ارزش جلسات آموزش، ميتينگ ها، مکالمات، و جلسات برنامه ريزي، را بالاتر مي برد."

9) از استعاره و تمثيل استفاده کنيد. استفاده از استعاره و تمثيل راه بسيار خوب و سرگرم کننده اي براي توضيح دادن مطالب و فهماندن آن به شاگردان مي باشد. مثلاً من وقتي در يک شرکتي که متحمل تغييرات زيادي مي شد درس مي دادم، از شاگردانم خواستم براي توضيح  احساس خود به آن تغيير از يک تصوير استفاده کنند. يک گروه گفت "اين تغير مثل اين است که در موج گرفتار شده اي و بالا و پايين مي پري". گروه ديگر گفت "اين تغيير مثل اين مي ماند که در يک مزرعه ذرت گم شده اي و نه نقطه شروعت رامي بيني و نه مي داني که چطور بايد از آنجا بيرون بيايي."

با استفاده از ايده هايي که در اين مقاله گفته شد، لذت يادگيري را در دانشجويانتان چندبرابر کنيد.